อาการตาแฉะในนกกางเขนดง 

นกกางเขนดง เป็นนกกินแมลงและสัตว์ที่มีขนาดเล็กๆเช่นไส้เดือน หนอน ไม่เว้นแม้กระทั่ง สัตว์มีพิษอย่างเช่นตะเข็บ ตะขาบ ดังนั้นในชีวิตประจำวันส่วนใหญ่ ก็จะหากินอยู่ใกล้ๆแหล่งน้ำ หรือบนพื้นดินในป่าชั้นล่างที่มีความชื้นและอุดมสมบูรณ์

นกกางเขนดงเป็นนกที่มีระบบย่อยอาหารที่ทรงประสิทธิภาพ สามารถฆ่าเชื้อโรคที่ติดมากับอาหารที่กินได้ดี

และมีภูมิคุ้มกันโรคที่ดี นกส่วนใหญ่จึงไม่ค่อยเจ็บป่วย

จากการสังเกตุการขับถ่ายของนกในภาวะปกติ อึนก จะมีกากหรือเถ้า(ส่วนที่เป็นก้อน)ไม่เกิน 1ใน3 ของอึทั้งหมด ที่เหลืออีก2ส่วนจะเป็นฉี่หรือกรดยูริก(ส่วนที่เป็นของเหลวสีขาวข้น)ซึ่งเกิดจากการย่อยโปรตีนในระบบย่อยอาหารของนก นั่นแสดงว่าระบบย่อยของนกมีความเป็นกรดสูง

เมื่อท่านนำนกจากป่ามาเลี้ยง ในระยะแรกนกจะไม่ค่อยกินอาหาร แต่ระบบย่อยยังคงขับน้ำย่อยออกมาตลอดเวลา จนทำลายผนังกระเพาะและระบบย่อย จึงทำให้นกค่อยผอมลงและป่วยจนตาย จนเป็นที่กล่าวขวัญในหมู่คนเลี้ยงนกว่า “นกกางเขนดงตายง่าย”   อาการป่วยขั้นแรกของนกที่แสดงออกมาให้เราเห็น คือ อาการตาแฉะ นั่นเอง

-สาเหตุของโรค

นกกางเขนดงที่ตาแฉะ สาเหตุหลักๆ มาจากการเป็นไข้ อุณหภูมิในร่างกายสูง ตัว และสาเหตุที่นกเป็นไข้ ก็มาจากการได้รับสารอาหารไม่เพียงพอแก่ความต้องการของร่างกาย ระบบย่อยอาหารทำงานผิดปกติ เสียสมดุลย์ นกจะผอมอกแหลม

ร้อน บางตัวอาจมีขี้มูกมาอุดตันจมูกระบบทางเดินหายใจ เมื่อหายใจทางจมูกไม่ได้นกก็จะหายใจทางปากและตาแทน 

-วิธีการป้องกันและรักษา

1.หากท่านได้นกป่ามาใหม่ อย่าเพิ่งเริ่มฝึกให้เค้ากินอาหารสำเร็จรูป เพราะจะทำให้นกกินอาหารได้น้อย ไม่เพียงพอความต้องการ  

2.ในระยะแรกให้กินอาหารสดที่มีส่วนประกอบของน้ำและโปรตีนเป็นหลัก เช่นลูกปลา ลูกกบ ไข่มดแดง เพื่อฟื้นฟูสภาพร่างกายที่บอบช้ำจากการขนย้าย

3.ให้ผสมน้ำตาลกลูโครสลงในน้ำพอเจือจาง ให้นกกิน หรือ นำวิตามินรวมสำหรับสัตว์ที่มีอิเลคโตรไลท์ ช่วยในการทำงานของระบบย่อยอาหารของนกผสมน้ำให้นกกินก็ได้

4.หากนกมีขี้มูกอุดตันให้เขี่ยออก แล้วใช้ยาหยอดตาชนิดแก้อักเสบ หยอดใส่ตาและจมูก  

5.ให้นำยาแก้ไข้สำหรับเด็ก ฉีดใส่จิ้งหรีดหรือลูกปลาแล้วป้อนให้นกกิน ให้ทำติดต่อกันทุกวัน(เช้า-เที่ยง-เย็น) แต่ไม่ควรเกิน 5วัน

6.นำนกไปแขวนไว้ในที่สงบ ลมไม่โกรก และอบอุ่น

7.ใส่น้ำอาบไว้ในกรงให้นกด้วย เพื่อให้นกอาบระบายความร้อนจากร่างกาย ห้ามฉีดพ่นน้ำให้นกเด็ดขาด

เมื่อแน่ใจว่านกหายป่วยดีแล้ว จึงให้กลับมาฝึกกินอาหารเม็ด  หรือกลับมาเลี้ยงแบบปกติ

                                                บทความโดย.....บินหลาตรัง